Όλοι έχουμε νιώσει πείνα που «ξυπνάει» ξαφνικά ή κορεσμό που κρατάει για ώρες. Πίσω από αυτές τις αισθήσεις κρύβονται δύο σημαντικές ορμόνες: η λεπτίνη και η γκρελίνη. Ας δούμε τι ακριβώς κάνουν, πώς επηρεάζονται από τη διατροφή μας, αλλά και τι δείχνουν οι έρευνες για τον ρόλο του βελονισμού.
Οι ορμόνες που ρυθμίζουν πείνα & κορεσμό
- Λεπτίνη: Παράγεται από το λίπος του σώματος και δίνει σήμα στον εγκέφαλο ότι έχουμε αρκετή ενέργεια. Όσο περισσότερα αποθέματα λίπους, τόσο περισσότερη λεπτίνη κυκλοφορεί. Ιδανικά μας κάνει να νιώθουμε «χορτάτοι».
- Γκρελίνη: Παράγεται στο στομάχι και ανεβαίνει όταν είναι άδειο, λέγοντας «ώρα για φαγητό!». Μετά το γεύμα μειώνεται και μας αφήνει ήσυχους.
Η ισορροπία τους είναι κλειδί για το σωματικό βάρος και την όρεξη. Όταν «μπερδεύονται» (π.χ. στην παχυσαρκία με αντίσταση στη λεπτίνη), το σώμα δεν ακούει σωστά τα σήματα κορεσμού.
Διατροφή & καθημερινές συνήθειες που τις επηρεάζουν
- 1.Πρωτεΐνη = σύμμαχος κορεσμού
Γεύματα πλούσια σε πρωτεΐνη (π.χ. κοτόπουλο, ψάρι, όσπρια, αυγά) μειώνουν πιο έντονα τη γκρελίνη και μας κρατούν χορτάτους για περισσότερη ώρα. - 2.Υδατάνθρακες & ζάχαρη
Μπορεί να κόψουν προσωρινά την πείνα, αλλά συχνά ακολουθεί γρήγορη «επιστροφή» της γκρελίνης. Αυτό εξηγεί γιατί μετά από γλυκά πεινάμε ξανά πιο σύντομα. - 3.Λίπη
Δίνουν ενέργεια, αλλά καταστέλλουν λιγότερο τη γκρελίνη συγκριτικά με πρωτεΐνη ή υδατάνθρακες. - 4.Ύπνος
Λίγες ώρες ύπνου = χαμηλή λεπτίνη + υψηλή γκρελίνη → περισσότερη πείνα και λιγούρες την επόμενη μέρα. - 5.Απώλεια βάρους
Όσο μειώνεται το λίπος, πέφτει και η λεπτίνη. Αυτό μπορεί να αυξήσει την όρεξη – είναι και ένας λόγος που η συντήρηση της απώλειας βάρους είναι πρόκληση.
Βελονισμός και ορμόνες όρεξης
Μερικές επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι ο βελονισμός μπορεί να βοηθήσει στην ισορροπία αυτών των ορμονών:
- Μειώνει τη λεπτίνη και την ινσουλίνη (άρα και την αντίσταση στη λεπτίνη).
- Αυξάνει τη γκρελίνη και άλλες ορμόνες κορεσμού.
- Συνδυάζεται με μικρή απώλεια βάρους και μείωση BMI σε κάποιες μελέτες.
Δεν είναι «μαγικό ραβδί», αλλά μπορεί να αποτελέσει ένα συμπληρωματικό εργαλείο μαζί με σωστή διατροφή, κίνηση και υγιεινές συνήθειες.
Τι μπορούμε να κάνουμε στην πράξη
- Προτίμησε γεύματα με πρωτεΐνη & φυτικές ίνες.
- Βάλε σταθερό πρόγραμμα γευμάτων.
- Δώσε προτεραιότητα στον ύπνο.
- Στόχευσε σε σταδιακή, όχι απότομη, απώλεια βάρους.
- Εξέτασε συμπληρωματικές μεθόδους, όπως ο βελονισμός, πάντα με τη συμβουλή ειδικού.
Οι λεπτίνη και γκρελίνη δεν είναι «εχθροί» αλλά μηνύματα του σώματος. Αν μάθουμε να τις ακούμε και να τις σεβόμαστε μέσα από την καθημερινή μας διατροφή και τον τρόπο ζωής, τότε μπορούμε να έχουμε καλύτερο έλεγχο της όρεξης και πιο ισορροπημένη σχέση με το φαγητό.